|
|
|
How
to Recording Acoustic Guitar
วิธีการบันทึกเสียงอะคูสติกกีต้าร์ |
| |
วิธีการบันทึกเสียงอะคูสติกกีต้าร์:
ก่อนอื่นต้องบอกว่า
การทำงานกับเครื่องดนตรีอคูสติกนั้นเป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อนมาก
เพราะเสียงของมันจะกระจายออกมาทุกทิศทุกทาง
รอบตัวเครื่องมือนั้น ๆ
ดังนั้นการวางไมค์เพื่อจับเสียงกีตาร์โปร่งด้วยแล้ว
จึงมักเจอปัญหาต่าง ๆ
เช่นเสียงย่านความถี่ต่ำที่ออกมา ไม่น่าฟัง
หรือเสียงย่านความถี่ที่ได้ยิน ไม่สมดุลกัน
ขณะที่เล่นอัดเสียงอยู่
ปัจจัยที่จะทำให้อัดเสียงออกมาได้ดี
ขึ้นอยู่กับหลายอย่าง เช่นระยะความห่างของไมค์
ชนิดหรือประเภทของไมค์
คุณภาพของกีตาร์โปร่งเองด้วย รวมถึงจุดที่เรียกว่า
sweet spot เป็นต้น
|
|
|
|
A
typical microphone(Condenser) choice to record
an acoustic guitar is a small-diaphragm
condenser |
| |
ไมโครโฟน
(microphone)
การอัดเสียงกีตาร์โปร่ง
นิยมใช้ไมค์ที่มีขนาดไดอะแฟรม ไม่ใหญ่นัก
เราสามารถดูจากขนาดของหัวไมค์ที่มีขนาดเล็กนั่นเอง
แต่ไม่ได้หมายความว่า
ไมค์ที่มีไดอะแฟรมใหญ่จะไม่ดีเสมอไป
เนื่องจากไมค์ที่มี "ไดอะแฟรมขนาดเล็ก"
มักตอบสนองต่อย่านความถี่สูงที่เด่นชัดและเป็นธรรมชาติ
จนถึงย่านต่ำที่ดีนั่นเอง
การเลือกไมโครโฟนที่เหมาะสม
ก่อนอื่น
เราต้องคิดถึงเสียงของกีตาร์โปร่งตัวที่เราจะทำการวางไมค์ก่อน
ว่าให้โทนเสียงแบบใด เช่น โทนเสียงแหลมเด่นชัด
ก็หมายความว่า กีตาร์โปร่งตัวนั้น
ให้เสียงย่านต่ำที่ไม่ดีนัก เช่นสาย 5 ขึ้นไป
อาจลงไม่ลึกเท่าไหร่
การเลือกชนิดของไมค์ที่จะนำมาใช้ กับกีตาร์ตัวนี้
ก็ต้องใช้ไมค์ที่ตอบสนองย่านต่ำที่ดี
เท่ากับเป็นการชดเชยย่านต่ำที่ขาดหายไปจากตัวกีตาร์นั่นเอง
ทำให้เราไม่ต้องใช้ EQ มาช่วยภายหลังนั่นเอง
และไม่เสมอไปว่า
ไมค์ที่เคยจับเสียงกีตาร์ตัวหนึ่งได้ดี
จะนำมาใช้กับกีตาร์อีกตัวได้ดี
เพราะลักษณะโทนเสียงของกีตาร์แต่ละตัว
ย่อมแตกต่างกันอยู่แล้ว โดยส่วนตัวผมเอง
นิยมใช้ไมค์แบบคอนเดนเซอร์
อาจจะเป็นแบบไดอะแฟรมเล็ก หรือใหญ่
ก็ขึ้นอยู่กับเสียงของตัวกีตาร์
และฝีมือของนักดนตรีที่มาอัดเป็นหลักนั่นเอง
ไดนามิกไมค์(dynamic) และ คอนเดนเซอร์ไมค์(condenser)
ไดนามิกไมค์ เป็นไมค์ที่ไม่ต้องการไฟกระแสตรง(DC)
มาเลี้ยง เพราะตัวมันสามารถสร้างกระแสไฟฟ้า
ที่จะถูกแปลงเป็นเสียง ได้ด้วยตัวเองอยู่แล้ว
คอนเดนเซอร์ไมค์ เป็นไมค์ที่ต้องการไฟกระแสตรง(DC)
มาเลี้ยง เพื่อให้วงจรของไมค์ทำงานได้
|
|
|
|
Dynamic
Microphone |
| |
จากความหมายข้างต้น
คงเห็นคุณลักษณะที่แตกต่างกันบ้างแล้ว
โดยไดนามิกไมค์ ไม่ต้องการไฟมาเลี้ยง ข้อดี
จึงทนทาน แต่ให้ความไวในการรับเสียงน้อย
และตอบสนองย่ายความถี่สูงๆ และต่ำๆ มากๆ ไม่ดีนัก
การใช้งานไดนามิกไมค์
จึงต้องวางไมค์ให้ใกล้กับแหล่งกำเนิดเสียง
ให้มากที่สุด จึงจะถ่ายทอดเสียงออกมาได้ดีที่สุด
ส่วนคอนเดนเซอร์ไมค์ เมื่อมีไฟมาเลี้ยงวงจร
จึงทำให้รับสัญญาณได้ไวมากกว่าไดนามิกไมค์
หลายเท่าตัว จึงตอบสนองความถี่ที่สูงและต่ำได้ไว
และดีกว่าไดนามิกไมค์มากๆ หลายเท่าตัว
เมื่อเราเห็นภาพกว้างๆ ของชนิดไมค์แล้ว
คงคิดออกว่า คอนเดนเซอร์ไมค์
น่าจะเหมาะกับการอัดเสียงกีตาร์โปร่งมากกว่าไดนามิกไมค์
ลองมาดูว่า
ขณะที่นักดนตรีเล่นกีตาร์โปร่งตัวนั้นอยู่
ค่าความดังที่เกิดขึ้น
ไม่ได้มากมายเท่ากับกีตาร์ไฟฟ้าที่เล่นผ่านแอมป์
ดังนั้นเสียงที่ออกมา
ถือว่าไม่หนวกหูต่อการรับฟัง
และโดยธรรมชาติของกีตาร์แล้ว จะให้จุด sweet spot
ที่ห่างจากตัวบอดี้กีตาร์ประมาณ 10 นิ้ว
เพราะหากวางไกลกว่านี้
จะทำให้เสียงเกิดอาการขุ่นมัว(moody) นั่นเอง
ดังนั้น หากเราใช้ไดนามิกไมค์
จะทำให้ความไวในการรับเสียงลดลง ความคมชัดก็ลดลง
จึงทำให้ต้องเร่ง gain เพิ่มขึ้น
ทำให้เกิดเสียงรบกวน(noise) เพิ่มขึ้นตามมาด้วย
และยังตอบสนองย่านความถี่สูงไม่ดีนัก
ดังนั้นคอนเดนเซอร์ไมค์
จึงเป็นตัวเลือกสุดท้ายที่ดีที่สุด
เพราะมีความไวสูง แม้จะวางห่างออกมาจากตัวกีตาร์
ซึ่งก็อยู่ในระยะที่กีตาร์โปร่งให้จุด sweet spot
ที่ถูกต้อง และความไวก็ยังคงอยู่ครบ
ทำให้ไม่ต้องเร่ง gain
และที่สำคัญ คอนเดนเซอร์ไมค์ยังตอบสอนงย่านความถี่
ที่ราบเรียบกว่าไดนามิกไมค์
ทำให้ได้โทนเสียงที่ดีตามมาด้วย สรุปได้ว่า
ในโลกของการบันทึกเสียงกีตาร์โปร่ง
มักนิยมไมค์แบบคอนเดนเซอร์เป็นหลักเลย
เพราะคุณภาพที่ออกมาเป็นประกันอยู่แล้ว
|
|
|
|
|
ปรีแอมป์
(preamp)
เป็นส่วนสำคัญต่อการขยายสัญญาณที่รับมาจากไมค์
และสำคัญต่อการได้ยินอีกด้วย
ปรีแอมป์แต่ละชนิดก็ให้คุณภาพเสียงที่แตกต่างกันอย่างมาก
ทั้งที่ใช้ไมค์ตัวเดียวกัน คุณภาพของปรีที่ดี
ต้องให้เสียงรบกวนที่ต่ำ เมื่อเราเพิ่ม gain
จะยังคงความคมชัดและได้รายละเอียดครบถ้วน
ไม่สูญเสียไป ชนิดของปรีแอมป์ไมค์
มีทั้งแบบทรานซิสเตอร์ ไบโพลาร์ ชิพไอซี
จนถึงแบบหลอดสูญญากาศ ซึ่งนิยมกันมาก แต่การใช้งาน
จริงแล้ว ไม่สามารถบอกได้ 100% ว่าแบบไหนดีที่สุด
ดังนั้นควรมองว่าปรีตัวไหน
ให้โทนเสียงเป็นยังไงมากกว่า
คอมเพรสเซอร์ (COMPREESOR)
คือเครื่องมือที่ช่วยในการวางไมค์กีตาร์โปร่ง
เพื่อรีดคั้นสัญญาณออกมาให้ดีที่สุด
แต่การจะใช้คอมเพรสเซอร์กับกีตาร์โปร่งควรมีทักษะในการใช้
พอสมควร ไม่เช่นนั้นอาจเป็นผลเสียมากกว่าผลดีนะ
ประโยชน์ของมันจะทำให้ผลดีในการเรียกน้ำหนัก
และควบคุมค่าความแรงของสัญญาณ
ขณะทำการบันทึก ให้ได้ตามที่เราต้องการ
ชนิดของคอมเพรซเซอร์ ก็มีทั้งแบบไอซี,
ทรานซิสเตอร์ และแบบหลอด เหมือนกับปรีไมค์นั่นเอง
ยี่ห้อคอมเพรสเซอร์ ที่ชอบใช้ก็มี Tubetech,
TL Fatman เพราะทำให้เสียงที่ได้ฟังหวาน มีน้ำหนัก
มีมวล ส่งผลให้ง่ายต่อการ Mixdown ด้วย
แนวคิดโดยสรุป
ในการใช้คอมเพรสเซอร์เพื่อคุมสัญญาณไมค์จากกีตาร์โปร่ง
- ปรับ RATIO ในค่าไม่สูงนัก อย่าเกิน 3:1
เพื่อไม่ให้สัญญาณขาเข้า(input signal)
รุนแรงเกินไป
- อัตราส่วยสัญญาณกด(gain reduction)
อย่าให้สูงเกิน จนรู้สึกว่าสัญญาณฟังวูบๆ วาบๆ
- อย่าบีบอัด หรือรีดสัญญาณแรงเกินไป
เพราะจะทำให้ความหนัก ความเบา หายไป
และจะทำให้เกิดความถี่ที่เพี้ยนด้วย |
| |
|
"การแสดงถึงวิธีการวางไมค์ในแบบต่างๆ" |
|
|
การวางไมค์
ถือว่าสำคัญที่สุด
การวางไมค์ที่ดีถูกต้องตรงกับจุด sweet spot
จะส่งผลดีต่อคุณภาพของเสียงอย่างแน่นอน
และการละเลย ไม่รอบคอบ
ย่อมส่งผลให้คุณภาพถูกลดทอนลง
และไม่สามารถชดเชยกลับมาได้ด้วย EQ หรือ
COMPRESSOR ในภายหลัง ความเอาใจใส่ในการวางไมค์
ถือเป็นนาทีทองของการอัดเสียงกีตาร์โปร่งเลยก็ว่าได้
จุดรับฟังเสียงที่ดีที่สุดของกีตาร์โปร่งตัวนั้น
ถือเป็นเรื่องท้าทายอย่างที่สุด
สำหรับเอนจิเนียร์ที่ทำการวางไมค์เลย
Sweet Spot
คือ...จุดที่เสียงที่ดีที่สุดของกีตาร์โปร่งตัวนั้นเกิดขึ้น
หมายถึงย่านที่ความถี่ที่พุ่งมาครบๆ ณ
ตำแหน่งที่เรายืนฟังอยู่ในเวลานั้น
ทั้งความอิ่มเอม
ชัดเจนพอดีกันของสายทั้ง 6 เส้น
ตามลักษณะความเป็นจริงของผู้เล่นเอง
และเสียงวิ่งมาครบทุกย่าน เช่นในขณะเรายืนฟังรอบๆ
กีต้าร์
โดยที่นักดนตรีเล่นอยู่
ให้อุดหูข้างใดข้างหนึ่งเอาไว้
เพื่อจำลองการรับสัญญาณของไดอะแฟรมของไมค์นั่นเอง
เพราะไมค์ตัวนึง ก็เหมือนหู
ข้างนึง ดังนั้นให้อุดหู ขณะข้างนึง
และเดินสำรวจทั้งไกล และใกล้
ในตำแหน่งที่เราจะวางไมค์บริเวณนั้น |
|
|
|
การตัดสินใจวางไมค์ที่จุดใดนั้น
คือจุดที่เราสามารถได้ยินเสียงโดยรวมของมวลสียง
ในย่านความถี่ทั้งหมดออกมาใกล้ๆ กัน
ไม่มีย่านไหนเด่นกว่าย่านไหน
ถ้าได้ยินย่านต่ำมากกว่าย่านสูง ให้ถอยห่างออกมา
จนฟังกลมกลืนทุกย่าน เพราะยิ่งไกลออกมา
ย่านต่ำจะบางลง
และย่านกลางสูงจะเด่นขึ้นเมื่อพบจุด Sweet spot
แล้ว ให้รีบนำไมค์ไปวางทันที
แล้วลองฟังผ่านลำโพงมอนิเตอร์อีกครั้ง
ว่าได้คุณภาพเสียงครบถ้วนที่เราต้องการแน่นอนแล้ว |
|
|
ตำแหน่งของไมค์
ส่วนมาก ไมค์ตัวแรกจะอยู่บริเวณปลายคอกีตาร์
ช่วงเฟรตที่ 10-12 ส่วนไมค์อีกตัวอยู่ที่ Bridge
โดยใช้ไมค์ประเภทเดียวกันด้วยนะ การวางไมค์แบบนี้
จะทำให้ได้เสียงที่ครบทุกย่านความถี่
และได้มิติสเตอริโออีกด้วย ส่วนความห่าง
ควรอยู่ที่ 6-8 นิ้วจากตัวกีตาร์
ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสภาพห้อง
น้ำหนักการเล่น ชนิดของกีตาร์ ชนิดของไมค์ด้วย
การวางไมค์แบบนี้ จะได้ผลดีประมาณ 90%
เพราะขึ้นกับปัจจัยที่กล่าวข้างต้น
เรื่องของ PHASE ของสัญญาณ
เป็นเรื่องที่ผมให้ความสำคัญไม่แพ้เรื่องอื่นๆ
เพราะการใช้ไมค์มากกว่า 1 ตัว
ต้องเชคเรื่องเฟสให้ถูกต้องเสมอด้วย อย่าเผลอเรอ
ทุกครั้งที่วางไมค์เสร็จ
ต้องเช็คฟังในระบบโมโนเสมอ ว่าเมื่อเป็นสเตอริโอ
แล้ว กลับมาฟังเป็นโมโน โทนเสียงต้องเหมือนเดิม
ไม่เปลี่ยนแปลง
หากความถี่ใดขาดหายไปจนรู้สึกได้ แปลว่าเกิด out
phase แล้ว
สรุปว่า อย่างไรก็ตาม หู
ถือเป็นสิ่งสำคัญที่สุดในการตัดสินใจ
และให้ความสำคัญ
ให้เวลากับการวางตำแหน่งไมค์ให้มากๆ
อย่าคิดว่า วางยังไงก็ได้ แล้วมาแก้ไขโดยใช้ EQ
หรือ COMPRESSOR ภายหลัง
นั่นเป็นความคิดที่ผิดมหันต์ครับ
โดย:
ยรรยง กนกโชติ (BlueMoon) |
| |
